Energie en de rol van Doarpsbelang

De rol van Doarpsbelang Hallum

Energie in Hallum

Waar staan we nu en wat is de rol van Doarpsbelang?

De afgelopen dagen is er opnieuw veel aandacht voor de energieproblemen van de bedrijven in Hallum. Zowel Omrop Fryslân als de Leeuwarder Courant besteedden aandacht aan de Smart Energy Hub, de netcongestie en de gesprekken over mogelijke windenergie.

Daar krijgen wij als Doarpsbelang begrijpelijk ook vragen over. Want als onze voorzitter namens Doarpsbelang inspreekt bij Provinciale Staten, wat zeggen we dan eigenlijk namens Hallum? En betekent onze betrokkenheid bij de Smart Energy Hub dat Doarpsbelang vóór of tegen windmolens is?

Het korte antwoord op die laatste vraag is: Doarpsbelang neemt daar op dit moment geen standpunt over in.

Daar willen we graag wat uitgebreider uitleg over geven, maar ook vertellen wat er de afgelopen periode is gebeurd en welke stappen nu volgen.

Waarom Doarpsbelang betrokken is

De energieproblemen op het bedrijventerrein spelen inmiddels enkele jaren. Door de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet kunnen bedrijven moeilijk uitbreiden, elektrificeren en verduurzamen.

De Hallumer bedrijven werken daarom sinds eind 2021 aan plannen voor een Smart Energy Hub, waarbij energie lokaal wordt opgewekt, opgeslagen, gebruikt en waar mogelijk gedeeld.

Doarpsbelang is hierbij betrokken omdat deze ontwikkeling meer raakt dan alleen de bedrijven. Werkgelegenheid, woningbouw, voorzieningen, het landschap en de leefomgeving hangen allemaal op de een of andere manier met elkaar samen.

Wij vinden het daarom belangrijk dat er een oplossing komt voor de energieproblemen van de bedrijven en dat er perspectief blijft voor bedrijvigheid en werkgelegenheid in Hallum.

Dat betekent echter niet dat Doarpsbelang daarmee automatisch instemt met iedere oplossing die daarvoor wordt voorgesteld.

Wat hebben we bij Provinciale Staten gezegd?

Op woensdag 9 september heeft onze voorzitter Sieta van der Woude namens Doarpsbelang ingesproken tijdens de hoorzitting over de nieuwe Provinciale Omgevingsvisie.

Daarbij hebben we vooral aandacht gevraagd voor het belang van de bedrijven voor Hallum en voor de mogelijke gevolgen wanneer bedrijven hier niet meer kunnen investeren of uitbreiden. Dat raakt niet alleen werkgelegenheid, maar ook de sociale leefbaarheid van ons dorp.

Die boodschap staat wat ons betreft nog steeds.

Wat we daar nadrukkelijk van willen scheiden, is de vraag hoe het energieprobleem uiteindelijk moet worden opgelost.

Windenergie is een belangrijke mogelijkheid binnen de plannen van de bedrijven. Maar over de plaatsing van windmolens, het aantal, de locatie, de gevolgen voor omwonenden en het landschap of andere mogelijke oplossingen heeft Doarpsbelang geen standpunt namens het dorp vastgesteld.

We weten simpelweg niet wat de meerderheid van Hallum daarvan vindt. Daar hebben we ook geen mandaat voor.

Binnen ons eigen bestuur bestaan hierover persoonlijk verschillende meningen, zowel positief als kritisch. Ook dat laat zien waarom we niet kunnen doen alsof er één mening van Doarpsbelang of van Hallum bestaat.

De volledige inspreektekst van 9 september plaatsen we bij dit bericht, zodat iedereen zelf kan teruglezen welke boodschap namens Doarpsbelang aan Provinciale Staten is meegegeven.
 

Spreekt Doarpsbelang dan namens het dorp?

Doarpsbelang zet zich in voor de belangen en leefbaarheid van Hallum en brengt signalen uit het dorp onder de aandacht van gemeente, provincie en andere partijen.

Maar dat betekent niet dat wij bij ieder onderwerp automatisch namens alle inwoners kunnen zeggen: “Hallum vindt dit”.

Zeker niet bij een onderwerp als windenergie.

Als er keuzes worden gemaakt die direct invloed hebben op de leefomgeving, vinden wij dat inwoners zelf goed geïnformeerd moeten worden en hun mening moeten kunnen geven. Voorstanders, tegenstanders, twijfelaars en mensen die vooral vragen hebben moeten allemaal ruimte krijgen.

Dat hebben we ook eerder aangegeven bij de voorbereiding van de Omgevingsadviesraad.

Wat is er de afgelopen periode gebeurd?

De afgelopen maanden zijn verschillende stappen gezet:

Op 1 juli vond in Hallum een informatieavond plaats over het Energieprogramma en de participatie rond het bedrijventerrein.

De provincie heeft ondertussen gewerkt aan een nieuwe Provinciale Omgevingsvisie, de POVI. Doarpsbelang, ondernemers en andere partijen uit Noordoost-Fryslân hebben op verschillende momenten aandacht gevraagd voor de positie van Hallum en de mogelijkheden voor lokale energieopwek.

Op 9 september vond de hoorzitting van Provinciale Staten plaats. Daar spraken onder meer ondernemers uit Hallum, Doarpsbelang Hallum en de gemeente Noardeast-Fryslân in.

Op 22 september start de eerste bijeenkomst van de Omgevingsadviesraad Hallum.

Op 30 september besluiten Provinciale Staten over de nieuwe Omgevingsvisie.

Dat laatste is belangrijk, maar betekent niet dat er op 30 september wordt besloten dat er windmolens bij Hallum komen. De Omgevingsvisie bepaalt vooral binnen welke provinciale kaders verdere ontwikkelingen mogelijk zijn. Concrete plannen moeten daarna nog verder worden uitgewerkt en beoordeeld.

De Omgevingsadviesraad

Voor Hallum wordt een Omgevingsadviesraad (OAR) ingericht.

De OAR vormt een platform waarin inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen met elkaar in gesprek gaan over het energievraagstuk in Hallum. De OAR brengt hierover advies uit aan de gemeenteraad.

De gemeente is verantwoordelijk voor het vaststellen van het gemeentelijk windbeleid, binnen de kaders van de provinciale Omgevingsverordening en de Provinciale Omgevingsvisie.

Aanvullend wordt een bewonersplatform ingericht. Hierin kunnen inwoners de bijeenkomsten van de OAR gezamenlijk voorbereiden en nabespreken en hun inbreng vanuit de omgeving verder vormgeven.

Doarpsbelang zal ook aan de OAR deelnemen.

Onze rol daarin zien wij niet als voorstander of tegenstander van een bepaalde oplossing. We willen vooral opletten dat verschillende belangen voldoende aan tafel komen, kritische vragen gesteld kunnen worden en informatie vanuit de OAR ook weer terugkomt in het dorp.

Als iemand namens Doarpsbelang tijdens zo’n overleg een persoonlijke mening geeft over bijvoorbeeld windenergie, moet ook duidelijk zijn dat dit een persoonlijke mening is en niet automatisch het standpunt van Doarpsbelang Hallum.

We hadden eerder moeten bijpraten

We moeten daarbij ook de hand in eigen boezem steken.

Op HallumOnline staat al langere tijd informatie over de Smart Energy Hub en in juni hebben we aandacht besteed aan de informatieavond en de Omgevingsadviesraad. Daarna zijn verschillende onderdelen van het traject verder uitgewerkt, maar we hebben de informatie over dit onderwerp onvoldoende bijgewerkt.

Daardoor kan het beeld ontstaan dat er gesprekken en ontwikkelingen plaatsvinden zonder dat inwoners goed kunnen volgen wat er gebeurt. Dat willen we verbeteren.

We gaan de informatie onder Fyzje Hallum daarom actualiseren en willen ook gedurende het traject van de Omgevingsadviesraad regelmatig terugkoppelen wat er speelt.

En nu?

De komende periode zijn er eigenlijk twee processen die naast elkaar lopen.

De provincie bepaalt via de POVI welke ruimtelijke mogelijkheden er in Fryslân zijn. Tegelijk wordt in Hallum via de Omgevingsadviesraad verder gesproken over het lokale energievraagstuk, mogelijke oplossingen en de belangen van inwoners, bedrijven en omgeving.

Voor Doarpsbelang staat daarbij één ding voorop: het energieprobleem van de bedrijven is serieus en verdient een oplossing. Dat is belangrijk voor de bedrijvigheid en werkgelegenheid, maar ook voor de sociale leefbaarheid van ons dorp.

De manier waarop die oplossing vorm krijgt, moet zorgvuldig worden onderzocht. Daarbij horen ook de gevolgen voor inwoners, landschap, geluid, leefomgeving en de vraag wat Hallum er zelf aan heeft.

Daar willen we niet op vooruitlopen.

Heb je hier ideeën, zorgen of vragen over? Laat het ons vooral weten. Ook kritische geluiden zijn belangrijk. Juist door die verschillende geluiden te horen kunnen wij onze rol als Doarpsbelang beter vervullen en ervoor zorgen dat ze op de juiste plek terechtkomen.