Vlag, wimpel en wapen

De vlag, wimpel en het wapen van Hallum horen bij de herkenbare uitingen van ons dorp. Je ziet ze terug bij evenementen, bijzondere momenten en gelegenheden waarop Hallum zich laat zien.

In de afgelopen tijd zijn de dorpsvlag en de wimpel opnieuw uitgewerkt, zodat de verschillende uitingen beter op elkaar aansluiten en samen één herkenbaar geheel vormen. De nieuwe vlag is in 2025 geregistreerd; de eerdere versie dateerde uit 1995.

Aanleiding

De directe aanleiding lag bij het initiatief om voor de dorpen van de voormalige gemeente ook een bijpassende wimpel te ontwikkelen. Vanuit de Fryske Rie foar Heraldyk is daarvoor in 2024 contact gelegd met Doarpsbelang Hallum. In dat overleg is niet alleen naar een wimpel gekeken, maar ook naar de bestaande vlag en de relatie met het dorpswapen.

Tijdens dat proces kwam naar voren dat de bestaande vlag historisch gegroeid was vanuit een eerder ontwerp van Ids Willemsma, en dat het wapen later juist van die vlag was afgeleid. Dat is een ongebruikelijke volgorde, want meestal ontstaat eerst een wapen en daarna pas een vlag.

Tegelijk ontstond de wens om de dorpsuitingen beter op elkaar te laten aansluiten. Daarbij speelde ook mee dat men de vlag meer in lijn wilde brengen met het wapen van Hallum en de uitstraling neutraler wilde houden.

Van losse uitingen naar één geheel

In de uitwerking is uitgebreid gekeken naar de overeenkomsten in symboliek en naar de manier waarop die symboliek in de verschillende uitingen terugkomt.

De bekende elementen van Hallum bleven daarbij overeind:

  • de burcht
  • de sterren
  • de kleuren uit de heraldische regenboog
  • en de verwijzing naar het voormalige gemeentewapen en de vroegere gemeentevlag via geel op blauw

Maar in de praktijk bleken er ook kleine nuanceverschillen te zijn ontstaan in vormgeving en uitwerking. In het overleg is onder meer gekeken naar:

  • verschillen in de vorm van de burcht
  • de verhouding tussen hoogte en breedte
  • plaatsing en vorm van vensters, deur en kantelen
  • de onderlinge verhouding tussen sterren en burcht
  • en verschillen in kleurtoon en stervorm

Dat zijn op papier misschien kleine verschillen, maar juist bij een vlag, wimpel en wapen die samen één dorpsbeeld moeten vormen, maken zulke details uit. Daarom is ervoor gekozen om de uitingen zorgvuldig te herzien en meer uniform te maken, met behoud van de bestaande symboliek.

Symboliek

De symboliek van Hallum is in de basis behouden gebleven.

  • De burcht
    Verwijst naar de verschillende stinsen rond Hallum.
  • De sterren
    Verwijzen naar de twee kloosters rond Hallum: Mariëngaarde en Bethlehem (Bartlehiem).
  • De kleuren en banen
    Zijn gebaseerd op de heraldische regenboog en verwijzen naar de dag en het “alles omvattende”, terwijl zwart staat voor de nacht.

In de eerdere uitleg werd ook nadrukkelijk de link gelegd met de plaatselijke industrie, waarvan producten de hele wereld over gaan.

Bij de herziening is daarnaast de blauwe broeking of hijs bewust gebruikt als verwijzing naar het voormalige gemeentewapen en de vroegere gemeentevlag: goud/geel op blauw.
 

Formele beschrijving

De ontwerpen zijn officieel vastgelegd in het Genealogisch Jaarboek 2025 met de volgende beschrijvingen.

Wapen:
yn swart in heraldyske reinbôge fan goud, read, grien en sulver; boppe beselskippe fan twa gouden stjerren en ûnder fan in gouden boarch mei twa finsters, ferljochte en iepene fan it fjild.

Flagge:
in blauwe hys mei in breedte fan 1/3 flaggelingte, wêryn in boarch, mei twa finsters, ferljochtet en iepene fan it fjild, boppe en ûnder beselskippe fan in stjer, alles giel; de flecht besteande út seis banen swart, giel, read, grien, wyt en swart, yn in ferhâlding fan 2:1:1:1:1:2.

Wimpel:
in blauwe hys mei in hichte fan omtrint 1½ kear de wimpelbreedte, yn de hys in boarch, mei twa finsters, ferljochte en iepene fan it fjild, mei dêr boppe twa stjerren njonken elkoar, alles giel; de wimpelflecht mei fiif likense brede banen swart, wyt, grien, read en giel.
 

Begeleidende tekst uit het Genealogisch Jaarboek 2025:

Yn 2024 hat der, nei oanlieding fan it oanfoljen fan it wapen en de flagge mei in wimpel, kontakt west tusken de Fryske Rie foar Heraldyk en Doarpsbelang Hallum. Om de flagge mear by it wapen fan Hallum oanslute te litten en de ferwizing nei de reinbôge-beweging net promoatsje te wollen en neutraal te bliuwen op dat mêd is besletten om de flagge oan te passen. Hjirby is de motivaasje fan de ûntwerper fan de âlde flagge earbiedige.

De betsjutting fan dy flagge wie ‘it alles omfiemjende; de kleuren foar de dei en alle kleuren tegearre it swart foar de nacht. Alle kleuren fan de wrâld, wat ferwiist nei de pleatslike yndustry, dêr’t de produkten de hiele wrâld fan oergean. It tal banen is ek in ferwizing nei it tal stjerren yn it eardere gemeentewapen en it tal banen fan de eardere gemeenteflagge’.

Yn it nije ûntwerp is it swart fan de hys no werom te finen yn de boppeste en ûnderste baan fan de flagge, wylst de reinbôge redusearre is ta in saneamde heraldyske reinbôge. De ferwizing nei it gemeentewapen en -flagge wurdt no foarme troch de kleuren blau en giel fan de hys. De wimpel is in ôflieding fan de (kantele) flagge.

It wapen en de âlde flagge wiene registrearre yn het Genealogysk Jierboek 1995, side 195. De âlde flagge is hjirby kommen te ferfallen.

Untwerp flagge en wimpel: R.J. Broersma, tekener Fryske Rie foar Heraldyk


Meer informatie over het Genealogisch Jaarboek via de website van de Fryske Akademy: www.fryske-akademy.nl en over de Fryske Rie foar Heraldyk via een andere pagina op: www.fryske-akademy.nl.

Historische lijn

De eerste dorpsvlag van Hallum werd in 1995 geregistreerd en was ontworpen door de plaatselijke kunstenaar Ids Willemsma. In 2025 is de nieuwe vlag geregistreerd, waarbij ook is vastgelegd dat de oude vlag is vervallen.

Daarmee is niet gebroken met het verleden, maar juist geprobeerd om de bestaande historie, symboliek en herkenbaarheid van Hallum beter en consistenter door te vertalen naar de huidige uitingen.

Meer lezen

Meer achtergrond over de vlag van Hallum is ook te vinden op de Wikipediapagina over de Vlag van Hallum. Daarin is ook de historische lijn tussen de vlag van 1995 en de herziening van 2025 terug te vinden.

Vragen

Heb je vragen over de vlag, wimpel of het wapen van Hallum?